TOROSLARLA BOY ÖLÇÜŞEN DEV BARAJ: OYMAPINAR

TOROSLARLA BOY ÖLÇÜŞEN DEV BARAJ: OYMAPINAR

            1977 yılı, yaz ortaları. Sıcak mı sıcak bir rüzgar, vücudumu adeta kavuruyor. Önümde ve karşımda Arşipel’ in engin ve yakamozlanan suları mavi, masmavi… sonsuzluk… Çıplak gözle değil, dürbünle bakıyorum. Yine de sonsuzluk, sonsuzluk… Hemen önümde küçük bir derecik denizle sarmaş dolaş oluyorlar. Derenin tatlı suyu ile denizin tuzlu suyu karışarak kıyıda 25-30 metre kadar bir set oluşturuyorlar. Burası Antalya-Serik’in güneyinde Bele(k) ormanının kıyısındaki BELE plajı. Rüzgar, ateş gibi yakıcılığını sürdürüyor. Dün Isparta’dan yedi arkadaş öğle suları otobüse atlayarak öğle sonu Antalya’ya pat diye iniverdik. Şehir yanıyordu, hemen Serik dolmuşlarına binerek Serik’e indik. Burada okul arkadaşımız Rafet Atik, bizi karşıladı ve otomobiline alarak daha eve bile uğramadan çevre gezisine çıkardı. Önce Aspendos’a oradan hemen yakınında inşaatı devam eden baraja gittik. (Bugün) baraj sularının altında kalan DUMANLI diye bilinen su kaynağını yakından gördük, fotoğraflarını çektik. Torosların tepelerine yağan karların yer altına sızan sularından oluşan tonlarca su, tek bir kaynaktan fışkırıyor ve ağzından burnundan köpükler, dumanlar köpüren bir canavarın öfkesiyle bir süre çevresinde bir şerareler ağı oluşturduktan sonra aşağılardaki nehrin suyuna karışıp kayboluyordu. Dönüşte vadi içerisinde baraj inşaatı devam ediyordu. Devasa iş makinaları granit kayaları kütür kütür kazıyor, kürüyor, derelere dolduruyor, derenin suyunu yanlardan akıtmak için DERİVASYON TÜNELLERİ açıyorlardı. Ayrıca vadinin içinde başı-sonu olmayan kocaman bir köprü vardı. Ne işe yaradığını sorduk. Meğer inşaat sırasında karşıdan karşıya iş makinaları, inşaat malzemeleri ve işçilerin geçişi için yapılmıştı. Sonra bu köprünün Kadir İNANIR’ la Fikret HAKAN’ ın filmini çektikleri “KÖPRÜ”  olduğunu öğrendik. Baraj hakkında biraz daha bilgi ve birer de broşür alarak ayrıldık OYMAPINAR’ dan. Baraj 1982’de bitecekmiş. Oradan da önce MANAVGAT ’a sonra da SİDE’ ye geçtik. Akşam arkadaşın evine döndük. Ertesi günü de KONYAALTI’ nda denize girip DÜDEN’ de fotoğraflar çekildikten sonra 22.00 sularında Isparta’ ya dönmek üzere Antalya’ dan ayrıldık.

            Değerli okurlar, yukarıda kırk yıl önceki anılarımdan neden söz ettiğimi yazımın devamında anlayacaksınız. O zaman Isparta Meslek Yüksek Okulunda öğrenciydim. Daha sonra Ankara Üniversitesini kazanınca burayı bırakıp Ankara’nın çetin ve çileli yollarına baş koyduk. Neyse o ayrı bir hikayedir. ATLAS dergisi’ nin Şubat sayısında MANAVGAT/ANTALYA-TİLKİLER MAĞARASI diye bir başlık altında OYMAPINAR BARAJI’ nın öyküsünü okuyunca eski dertlerim depreşti. Ayrıca 1998 mi yoksa 99 muydu tam bilemiyorum. Milas’ta çalışırken ANTALYA’ ya bir gezi düzenlemiştik. Hatta iki yıl üst üste iki kez gitmiştik ve Alanya’ya geçerken MANAVGAT’ a uğramıştık. Artık OYMAPINAR BARAJI açılalı yıllar olmuştu. Baraj setini, göletini, çevresini, manzarasını çok merak ediyordum. Epeyce bir ısrardan sonra iki otobüs ve bir minibüsü dağ yollarında sürükleyerek baraj setinin tepesine kadar çıkartmıştım. Hatta öğretmenlerin ve öğrencilerin birçoğu öf-püf yapıp “ne vardı şimdi bu dağ başlarında” diyerek sitem etmişlerdi. Ancak baraj setinin üzerine çıktığımızda gördüğüm manzara dehşetti. Baraj gölü leb a leb dolmuş, masmavi bir deniz oluşmuştu dağlar arasında. Arkada Toros dağları sıra sıra dizilmişlerdi ve her biri elinizle tutacakmışsınız gibi yakınınızdaydı. Baraj setinin üzerinden aşağıya baktığınızda ise dipteki insanlar görünmüyordu, ağaçlar ve diğer göze gelir cisimler ise küçücüktüler. Birkaç fotoğraf çekildik-çekilmedik. “Haydi gidiyoruz!” diyerek toparlanıp otobüslere doluşmuştuk. Oymapınar, gezi planımızda yoktu, bu gün olsa asla plan dışına çıkılamazdı. Okulda Müdür Başyardımcısı idim, bu nedenle nazım geçmişti ve beni dinlemişlerdi. Yoksa kimse takmazdı. Ayrıca içimde ukde kaldı, oraları yeniden gidip görmeliyim, görüp yazmalıyım.

            Tilkiler Mağarası 42 yıl önce baraj inşaatı için zemin etüdü yapılırken açılan bir tünelin sonunda rastgele bulunmuş. Tilkiler Köyü yakınlarında olduğu için bu adı almış. 6818 metrelik uzunluğu ile Türkiye ve dünyanın sayılı (üçüncü) mağaralarından biriymiş. Neredeyse yedi kilometrelik uzunluğu ile bu mağara içerisinde devasa galeriler, labirenti andıran çeşitli kollar, dar ve karanlık bacalarıyla ilgi çekici bir mağaraymış. Bu mağarada alışılagelen sarkıtlar ve dikitler yokmuş. Yüzeylerden yer altına sızan asidik suların kireç taşlarını aşındırmasıyla oluşuyorlarmış. Bu tür mağaralar oldukça azınlıktaymış. Oymapınar Barajı, Manavgat’ın 18 km. kuzeyinde yer alıyor. 185 metre yüksekliğindeki beton kemer tipindeki baraj, bir mühendislik harikası. Yapıldığı yıllarda yörenin baraj gölü altında kalacak mağaralarla dolu olması, YEDİ MİLYARLAR ve DUMANLI gibi devasa karstik kaynakların her saniye onlarca metreküp suyu Manavgat nehrine boşaltması büyük problem olarak görülüyormuş. Çünkü baraj yapıldıktan sonra üstlerindeki metrelerce suyun basıncı altında birer düden gibi çalışarak gölette biriken suyu çekip çekmeyeceği bilinmiyormuş. Yapılan boya deneyimleri, bu kaynaklardan bazılarının 60-70 km. uzaklardan geldiğini ispatlıyorlarmış. Ayrıca yapılan tüm deneyimlerde saniyede 50 metreküp su boşaltan DUMANLI’ nın kaynağı bulunamamış. Barajın yapımından çok önceleri (1974) başlayan zemin etütlerinde birçok mağara ve su kaynakları bulunmuştu. Tilkiler mağarasının önemli bir özelliği; tüm bölge kireçtaşı olmasına karşın TİLKİLER MAĞARASI, KONGLOMERA kayaç tipinde imiş.  Manavgat nehri, Romalılar döneminde de vadiyi oluşturan kayaların böğründe kanallar açılıp düze indirilmiş ve oradan da su kemerleriyle taşınarak içme ve kullanma suyu olarak kullanılmış. Bunların kalıntıları günümüzde kaya yamaçlarında kanallar ve ovada su kemerleri olarak bulunuyor
YAZARIN DİĞER YAZILARI
GÖKOVA’NIN TURKUAZ MAİSİ SULARINDA KOY KOY ADA ADA BİR SERENCAM haberi

GÖKOVA’NIN TURKUAZ MAİSİ SULARINDA KOY KOY ADA ADA BİR SERENCAM

GÖKOVA’NIN TURKUAZ MAİSİ SULARINDA KOY KOY ADA ADA BİR SERENCAM
GÖKOVA’NIN TURKUAZ MAİSİ SULARINDA KOY KOY ADA ADA BİR SERENCAM
TOROSLARLA BOY ÖLÇÜŞEN DEV BARAJ: OYMAPINAR haberi

TOROSLARLA BOY ÖLÇÜŞEN DEV BARAJ: OYMAPINAR

TOROSLARLA BOY ÖLÇÜŞEN DEV BARAJ: OYMAPINAR
TOROSLARLA BOY ÖLÇÜŞEN DEV BARAJ: OYMAPINAR
SÜNDİKEN ORMANLARINDA AHIM KALDI,  ÇATACIK KAMPLARINDA EYVAHIM KALDI. haberi

SÜNDİKEN ORMANLARINDA AHIM KALDI, ÇATACIK KAMPLARINDA EYVAHIM KALDI.

SÜNDİKEN ORMANLARINDA AHIM KALDI,
SÜNDİKEN ORMANLARINDA AHIM KALDI, ÇATACIK KAMPLARINDA EYVAHIM KALDI.
MERHABA BALIKÇI, MERHABA GÖKOVA, MERHABA KOCA YURT, MERHABA, MERHABA!!!... haberi

MERHABA BALIKÇI, MERHABA GÖKOVA, MERHABA KOCA YURT, MERHABA, MERHABA!!!...

            GÖKOVA GÜZELLEMESİ: < ...
MERHABA BALIKÇI, MERHABA GÖKOVA, MERHABA KOCA YURT, MERHABA, MERHABA!!!...
KELEBEKLER VADİSİNDEN ST. NİKOLAS ADASINA FETHİYE AÇIKLARI… haberi

KELEBEKLER VADİSİNDEN ST. NİKOLAS ADASINA FETHİYE AÇIKLARI…

                Değerli okurlar, bu kez de bir komşumuzu da yanımıza alarak yed ...
KELEBEKLER VADİSİNDEN ST. NİKOLAS ADASINA FETHİYE AÇIKLARI…
SÖKE’Lİ CAFER EFE/FATMA SUAT ORHON MÜZE VE SANAT EVİ SELÇUK/ÇAMLIK’TA LOKOMOTİF VE TREN MÜZESİ haberi

SÖKE’Lİ CAFER EFE/FATMA SUAT ORHON MÜZE VE SANAT EVİ SELÇUK/ÇAMLIK’TA LOKOMOTİF VE TREN MÜZESİ

SÖKE’Lİ CAFER EFE/FATMA SUAT ORHON MÜZE VE SANAT EVİ
SÖKE’Lİ CAFER EFE/FATMA SUAT ORHON MÜZE VE SANAT EVİ SELÇUK/ÇAMLIK’TA LOKOMOTİF VE TREN MÜZESİ
HALİKARNAS BALIKÇISI’NDAN BU YANA KIYILARIMIZDA TEKNE TURLARI ve BEDRİ RAHMİ KOYUNDA MİSTİK/MİTOLOJİK BİR BALIK OLMAK… haberi

HALİKARNAS BALIKÇISI’NDAN BU YANA KIYILARIMIZDA TEKNE TURLARI ve BEDRİ RAHMİ KOYUNDA MİSTİK/MİTOLOJİK BİR BALIK OLMAK…

HALİKARNAS BALIKÇISI’NDAN BU YANA KIYILARIMIZDA TEKNE TURLARI ve BEDRİ RAHMİ KOYUNDA MİSTİK/MİTOLOJİK BİR BALIK ...
HALİKARNAS BALIKÇISI’NDAN BU YANA KIYILARIMIZDA TEKNE TURLARI ve BEDRİ RAHMİ KOYUNDA MİSTİK/MİTOLOJİK BİR BALIK OLMAK…
DALYAN-PARADİSE OTELDE SANAT TUTKUNLARI TOPLANTISI-ODUN SANAT EVİ-FETHİYE ERASTA’DA “AYLA” FİLMİ… haberi

DALYAN-PARADİSE OTELDE SANAT TUTKUNLARI TOPLANTISI-ODUN SANAT EVİ-FETHİYE ERASTA’DA “AYLA” FİLMİ…

DALYAN-PARADİSE OTELDE SANAT TUTKUNLARI TOPLANTISI-ODUN SANAT EVİ-FETHİYE ERASTA’DA “AYLA” FİLMİ…
TAHTA(LI) KÖYDEN YÜKSEKKUM’A KÖYCEĞİZ TARİHİ haberi

TAHTA(LI) KÖYDEN YÜKSEKKUM’A KÖYCEĞİZ TARİHİ

TAHTA(LI) KÖYDEN YÜKSEKKUM’A KÖYCEĞİZ TARİHİ