MİLAS’A DOĞALGAZ TARTIŞMALARI - 3

MİLAS’A DOĞALGAZ TARTIŞMALARI - 3

 

Ahmet Bencik: Nevzat bey bir zamanlar Genel müdürümüz vardı. Yeniköy Termik Santrali sıcak suyunu Milas’a verelim dediler ama bizim ne Ticaret Odası ne Belediye başkanı hiç olumlu bakmadı ve o günkü kaymakam bile yanaşmadı. O zaman devlet çalıştırıyordu, şimdi ise özelleşti. Bu saatten sonra zor… Kömür ve pirina yakmaları devam ederse Milas’ta kışın yaşanmaz.

 

Serap Türker: Hava kirliliğine tek çözüm, Milas için Doğalgaz gibi gözüküyor. Bilindiği gibi Ankara’nın hava kirliliği doğalgazla çözüldü… Amaaa… Doğalgaz dışa bağımlı bir enerji yöntemi ve dolara endeksli olduğundan, gelecekte Milas halkına önemli bir mali yük getireceği de aşikâr. Üstelik bu yıl doğalgaza %49 zam geldi ve birçok ailenin alım gücünün üzerine çıkacak ısınma maliyetleri. Bu yüzden Ankara’da birçok aile doğalgazı kapatıp, geleneksel ısınma yöntemlerine donuyor.

 

 Ayrıca Milas’ta doğalgaz altyapısının yapımı, tarihi eserler yüzünden müteahhidin gözünü korkutuyor. Bütün bunlar değerlendirilerek, hava kirliliğini çözecek yerli ve milli ısınma kaynakları araştırması yapmak, diğer bir çözüm olarak araştırılmalıdır.

 

Kaya Tümer:  Bence tartışılması gereken şey öncelikle bu sorunun çözümü hangi kurum üzerinden ilerlemeli olmalıdır. Başı kim çekecek. Kim bir komisyon oluşturacak ve bu komisyona imkân sağlayacak. Muğla üniversitesinde bu konuda yetkin bir ekip var mıdır? Örneğin yeraltı sıcak su imkânı var mıdır, kim nasıl fikir beyan edebilir veya araştırılmasını sağlayabilir? Bu ihtimal yok ise kısa ve uzun vadeli seçenekleri ve eylem planlarını kim oluşturabilir? Kaymakamlık mı, Kent Konseyi mi, Çevre ve Şehircilik müdürlüğü mü?

 

Hüseyin Damgalı: Kaya Tümer Bey, Muğla Üniversitesinde o zamanın Türkiye’deki en büyük güneş enerji birimi vardı. Hatta bina camlarından bile elektrik üretmek için Alman bir okul ile çalışmaları vardı. 10 sene kadar önce. 10 senede nereden nereye gelmiş olması lazım çalışmaların ama son zamanlarda hiç seslerini duymaz oldum. Ne oldu okulun o çalışmalarına bilmiyorum ama şundan eminim ki hocalar ve öğrenciler birer birer kaçmıştır yurt dışına. Gecen sözünü ettiğim güneş enerjisi ile çalışan araba vardı ya onlardan şu an ilk etapta aklıma gelen 4 kişi yurt dışında mesela. 


Neyse konuya dönecek olursak, güneş enerjisi birinci yöntem olmalıdır. Öncelikle her binada merkezi güneş enerjili su ısıtma sistemlerine geçilmesi gerekir. Bu sistemler artık çok ucuz. 10 daireli apartman için gerekecek sistem 20 bin lirayı bulmaz. İzmir’de büyük firmalar var ihracat bile yapan. Onlarla görüşebilirsiniz. Diğer yandan yalıtım çok önemli… Evler iyi izole edilmeli. Dünyanın neredeyse en iyi plastik doğrama, pencere vs üreten firmaları Türkler. Mesela onlardan destek alınabilir. Diğer yandan yeni yapılan binalar günesin yönüne Göre yapılmalı. Devlet binaya ruhsat verirken bunu da beklenen şartlar arasına koymalı. Ne diyor devlet iste sınırlardan 3-5 metre neyse içerde olsun, yoldan su kadar uzak olsun ama bir madde daha eklenmeli güneş acısı iyi hesaplanmalı, cephe olcusu ona göre konumlandırılmalı planın. Bunların hepsi vatandaşa direkt yansır, devlete de dolaylı yoldan yansır. Diğer yandan bireysel olarak ısınma, soğuma, her ne olursa olsun bireysel ya da hanesel enerji tüketiminden kaçınılmalıdır.


Yıllarca bize tek tek kombi sattı adamlar. Kimse de çıkıp demedi, ulan bu aleti şöyle büyük yapsak da mesela 5 eve birden yetse. Yani kombiyi direkt öyle kullanamazsın ama şöyle diyeyim akıllı kombi gibi düşünün her evi atıyorum 23 derecede tutacak şekilde sensörlü falan ona göre koy binanın uygun yerine 5 daireyi birden ısıtsın. Böylece 5 kombi parasından kurtul. Tanesi 100 lira ise bu büyük alet 300 lira mesela. Buradan kâr var. Daha verimli bir alet yapacaksın, daha az isçilik ücreti, daha az bakım ücreti, daha az mühendislik ücreti, tek seferde izin, yasal prosedür masrafları vs. Merkezi soğutma sistemlerinden örnek vermiştim, o hesap. 

David Levi: Bence ilk iş, güneş enerjisini kullanmak olmalı... Bu hemen her yerde, her memlekette var... Sıcak su için ideal bir çözüm yoludur ve ilk maliyeti de büyük değildir... Doğalgaz gelecekse, bu seneleri alır ve doğalgaz ucuza da çıkmayacak... Milas’a ucuz ve hemen olacak bir çözüm yolu gerek... Güneş ile bedava sıcak su... ilk etap olmalı derim... Her evin çatısına bir kolektör ve gerektiğinde küçük bir takviye elektrik ısıtıcısı ile...

 

İsmail Atıcı:Tek çözüm doğalgaz. Tüm enerjimizi bu konuya yoğunlaştıralım.

Serap Türker: Güneş Enerjisi yakın bir çözüm gibi gözükse de güneş enerjisi ile ısıtma yapmak pek de akıllı bir çözüm olmuyor. Yıllarca yaptığımız denemelerden 100 m2 ‘lik bir dairenin güneş enerjisi takviyeli kalorifer sisteminde ancak gerekli enerji miktarının %35 kadarını güneş enerjisinden temin edebiliyorsunuz ve bunun için yaklaşık 12 m2’lik güneş paneli gerekiyor. Bunun defalarca enerji hesabını ve denemelerini yapmış olmamıza rağmen, pek de akılcı bir çözüm olmadığını gördük. Herkesin aklına ilk gelen; o kadar güneşimiz var neden kullanmıyoruz oluyor. Fakat enerji hesapları onu söylemiyor maalesef. Fotovoltaik sistemle elektrik üretip bununla ısınmak ise büyük yatırım gerekiyor ve amortisman süresi 15-20 yılı buluyor ki akılcı değil.

 

Zaten enerji çevrimi acısından da güneş enerjisini elektriğe, elektriği ısı enerjisine çevirmek, her bir enerji çevriminde büyük kayıp getiriyor ki bu da akılcı değil. Güneş enerjisinden direkt suyu ısıtmak ise zaten nihai ihtiyacınız sıcak su olduğu için daha akılcı gözüküyor ama bu sefer de gerekli enerji için büyük bir sıcak su tankı ve çok büyük olacak ki, güneş paneli gerekiyor ki, bina çatılarımızda bu kadar çok panel için yer yok.

 

Onun için bu konunun detaylı araştırılması ve denenmesi gerekiyor diyorum. Uzun yıllar güneş enerjisi fotovoltaik sistemler üzerine çalışan biri olarak tek başına güneş enerjisinin yeterli bir çözüm olmadığını biliyorum.

 

Kaya Tümer: Toprak kaynaklı ısı pompası ve bunun elektrik ihtiyacının bir kısmı için de güneş paneli olabilir

 

David Levi:  Serap hanım.. Sizi İsrael’e davet ediyorum... Gelin görün her evin çatısında bunlar nasıl uygulanıyor… İsrael’de bunsuz ev yok...

xxx

Abdullah Köken: Elektrik enerjisi daha ekonomik olur ama su ısındıktan sonra peteklere dolaşımı için sürekli elektrik enerjisine ihtiyaç var. Bunun da maliyeti yüksek oluyor. Güneş enerjisi ile hem elektrik hem ısı birlikte üretilebilirse daha ekonomik olur belki.

Hüseyin Damgalı: 20 senenin üstündeki evlere ruhsat vermezdim. Ne yalıtımı var ne güneş cephesi hesaplanmış. Hem vatandaşın kesesine yazık hem de devlete. Şimdi eski evi olanlar bana cephe alacak biliyorum ama sizi düşündüğüm için böyle diyorum aslında. Şehre doğalgaz gelecekse önce alt yapı düzenlenmeli, eski binalar yıkılıp yenileri yapılmalı, bina yalıtım kanunu çıkarılmalı, bu kanuna uymayan binalara doğalgaz verilmemeli vs. vs.

Serap Türker: Hüseyin Damgalı, bu arada binalarda ısı yalıtım zorunluluğu zaten var. Yeni binalar ısı yalıtımı yapmadan oturma ruhsatı alamazlar. Sorun eski binalarda. Yazınızı okudum % 90 katılıyorum. Ama soğukta yaşayın önerisi biraz absürt geldi. Bu işin yaşlısı var çocuğu var hastası var…

Isı yatırımla ilgili yasa çıkalı 10 yıl oluyor. 2008’in ekim ayında çıkan evlerde enerji verimliliği yönetmeliği olarak. Biz Makine Mühendisleri Odası olarak ve şahsım da serbest mühendis olarak bu konuda gerek Belediye gerek Kent Konseylerinde seminerler, etkinlikler düzenledik.

Yasaların uygulamaya geçmesi kolay olmuyor. Ben 10 senedir fiili olarak yenilenebilir enerji verimliliği, ısı yalıtım diye çırpınıyorum ama bir doğalgaz talebi kadar yankı yapamadık. 
Hüseyin Damgalı: Evlerin iç oda sıcaklıkları ile ilgili de yönetmelik var. O bahsettiğim enerji verimliliği yönetmeliğinde bunların hepsi tanımlı. Termostatik vana zorunluluğu var ısı pay ölçer zorunluluğu var ama tabiî ki denetim olmadığı için uygulama da yok.

Başka bir yazımda yazdım, Enerji Bakanı Taner Yıldız ve Ekonomi Bakanı Ali Babacan zamanında yenilenebilir enerji altın çağını yaşadı ve sıçrama yaptı ama orada kaldı.

İsmail Zafer Demir: Tek çözüm güneş enerjisi. Şimdi daire tabanına boru döşenip güneş panelleri ile ısıtma yapılabiliyor. Devlet teşviki ile yapılabilir ki o suyu şebekede de kullanabilirsiniz. Milas çukurda bir şehir olduğu için kışın nefes almak gerçekten çok güç bir durum. İkinci nedense rüzgâr enerjisine pek müsait değil. Fakat şöyle ki radar tepemizi (Sodra’nın üzeri) yüce yaradan sanki rüzgâr enerjisi üretsinler diye yapmış. Muhteşem, deniz gören bu tepenin yaz kış rüzgâr için çok verimli olacağına inanıyorum…

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI