YÜKSEK ÖĞRETMEN OKULU HAZIRLIK SINIFI

YÜKSEK ÖĞRETMEN OKULU HAZIRLIK SINIFI


            23 Eylül 2017 günü  İstanbul’da yapılacak “Laik-Bilimsel Eğitim Platformu” (LABEP) İstanbul paneli için  bir gün öncesinden İstanbul’daydım. 1972 yılında Ankara Yüksek Öğretmen Okulu hazırlık sınıfında beraber olduğumuz arkadaşlar Kadıköy Nazım Hikmet Kültür Merkezinde bir yemek düzenlemişlerdi. Sabiha Gökçen Havaalanına uçak biraz geç inmişti. Yaklaşık bir saatlik gecikmeyle aralarındaydım.  45 yıl sonra yan yana gelmek, sarılmak,  geçmiş yılları, günü ve geleceği  konuşmak harikaydı.

            Buluşmayı hazırlık sınıfına  Sivas İlköğretmen Okulundan gelen Çetin Kaya ve Akçadağ İlköğretmen Okulundan gelen Gazi Duvarcı arkadaşlarım organize etmişlerdi. Adana’dan, Ankara’dan gelen arkadaşlarımızla  birlikte on kişiydik. Arkadaşlarım çok iyi yere gelmişler, yaşamda başarıyı yakalamışlardı.  Geç saatlere kadar onlarla “Köy Enstitülerini, Öğretmen Okullarını, Yüksek Öğretmen Okulu”nu ve 1972 hazırlık sınıfını ve günümüzün eğitim sistemini, öğretmen yetiştirmeyi  konuştuk. Kültürel, nostaljik, bizleri çoğaltan   buluşma gece bir çorbacıda son buldu. Sevgili Çetin Kaya arkadaşımın kurduğu ve  katılımcı sayısının 50’ye ulaştığı canlı-aktif   bir WhatsApp grubu ile oluşan bu beraberlik eğitim tarihimizin sayfalarında kalmış özgün bir öğretmen yetiştirme modelinin topluma tekrar tanıtılması ile ilgili bir olanak  ve proje de üretti.

            1959 yılında liselere öğretmen yetiştiren kurum olarak  İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu vardır.  1959 yılında Talim Terbiye Kurulu üyesi  Nuri Kodamanoğlu’nun önerisiyle  yeni bir model geliştirilir. İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu’nun da dönüştürüldüğü  yeni modelle  Ankara’da  3 ile 6 yıllık öğretmen okullarından  lise 2 den lise 3. sınıfa geçen başarılı öğrencilerini hazırlık sınıfına alan bir anlayışla  Ankara Yüksek Öğretmen Okulu kurulur. Daha sonra aynı modele dayalı olarak 1964-1965 öğretim yılında  İzmir Yüksek Öğretmen Okulu açılır. 1970 yılında hazırlık sınıfları  Ankara’da toplanır.  1972 yılında yapılan bir yönetmelik  değişimi ile  özgünlük bozulmaya başlar ve dışarıdan burslu öğrenciler alınır.  Son öğrenci alımı ise 1973-1974 döneminde olur ve sonra kapatılır. Yüksek Öğretmen Okulu öğrencilerini  tümüyle  öğretmen okullarından seçilen başarılı öğrenciler oluşturur. Öğretmen okullarından seçilen öğrenciler hazırlık sınıfında yoğunlaştırılmış bir eğitimle tüm lise müfredatını görürler ve  sonra üniversite sınavına girerler. Fen Fakültesi, Edebiyat Fakültesi veya Dil Tarih Coğrafya Fakültesini kazanan öğrenciler Yüksek Öğretmen Okulu yurtlarında kalarak lisans eğitimlerini tamamlarlar. Yüksek Öğretmen Okulunda da akşamları pedagoji dersleri alarak öğretmenliğe hazırlanırlar. Üniversite sınavını aşamayanlar, ki nadiren, öğretmen okuluna dönerek öğretmen olurlar. Üniversite sınavından sonra tıp, mühendislik gibi fakültelere gitmek isteyenler de yatılı okudukları döneme ait tazminatı ödeyerek ilgili fakültelere  de ayrılırlar.

            Yüksek Öğretmen Okulu, genellikle yoksul  veya düşük gelirli kasaba-köy çocuklarının eğitim gördüğü,  parasız-yatılı öğretmen okulu öğrencilerinin yüksek öğretime açılan aydınlık bir kapısıydı. Öğretmen okuluna iki basamaklı sınavla seçilerek gelen öğrencilerden yeni bir seçim yapılarak yüksek öğretmen okuluna öğrenci gönderen bir sistemdi.   Bizim ailede ağabeyim 1969 yılında Gönen İlköğretmen Okulundan İzmir Yüksek Öğretmen Okulu hazırlık sınıfına gitmiş, oradan da Hacettepe Tıp Fakültesine ayrılmıştı. Köy Enstitülü öğretmen babam da ağabeyimin yatılı okuduğu yıllara ait tazminatı taksitlerle ödemişti. Ağabeyimin yaşadığı bu süreç bana da yol gösterdi. 1972 Haziran ayında sınıfını doğrudan geçen öğrencilerle  Ortaklar İlköğretmen Okulunda  yaz çalışmalarındaydık. Enstitülerden  kalma  bir kazanım olan yaz çalışmalarında okulun boya, badana, tamirat ve tarım alanlarındaki işlerini yapardık.  Sonra da ödül olarak Kuşadası Kadınlar Denizinde 15 günlük çadır  kampına gitmiştik. Oradayken bizim dönemden yedi  arkadaş ile birlikte Yüksek Öğretmen Okulu Hazırlık Sınıfına Öğretmenler Kurulu kararıyla seçildiğimi öğrendim. İzmir’de yapılan bir test sınavı sonucu yedi  arkadaşımla beraber Ankara Yüksek Öğretmen Okulu hazırlık sınıfı öğrencisi olmuştum ve 1 Eylül 1972 günü dersler başlayacaktı. Ağabeyimle beraber ilk kez Ankara’ya gidiyordum ve ilk  gün hipodromda 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlama  törenlerini  zevkle izlemiştim.

            Kuruluşta  Atatürk Lisesi’nde, daha sonraki yıllarda  Beşevler’e taşınan Ankara Yüksek Öğretmen Okulu  hazırlık sınıfı, yoğunlaştırılmış bir eğitimin adıydı. Öğretmenler, deneyimli ve Ankara’nın en seçkin öğretmenleriydi. Hazırlık sınıfında yaklaşık 400 öğrenci vardı. Fen ve Dil Tarih Coğrafya fakültesine  devam eden bizden önceki dönemlerle aynı yerleşkedeydik. Bizim kaldığımız yatakhaneler farklı, fakat aynı yemekhaneyi kullanıyorduk. 12 Mart darbesi sonrası politizasyon hızlanmış, öğrenciler arasında gerginlikler ortaya çıkmaya başlamıştı. Büyük sınıflar arasında var olan “devrimciler, sosyal demokratlar, ülkücüler, tarikatçılar” şeklinde bölünme bariz olarak göze çarpıyordu. Hazırlık sınıfı öğrencileri olarak bu tartışmaların dışında kalarak, büyük yarışa, üniversite sınavına hazırlanmak ve öğretmen okuluna geri dönmemek telaşındaydık.  Haziran 1973’te bitirme sınavları ve hemen arkasından üniversite sınavlarına girmiştik. Daha sonra köye döndüğümüzde üniversite sınav sorularının çalındığı ortaya çıktı ve ağustos ayında biraz düşük motivasyonla ikinci sınava girmiştik. Ülke tarihinde ilk soru çalınma olayı  1972’de ortaya çıkmıştı. Hazırlık sınıfına gelen öğrenci profili aynıydı. Sonuç ne oldu? 1960’lı yıllarda üniversitelerin çoğu bölümünde yüksek öğretmenli etkin, donanlı, çalışkan akademisyenler çoğaldı, liselerde, öğretmen okullarında başarılı, yetkin yüksek öğretmenli öğretmenler görev aldılar. Liselere nitelikli öğretmen yetiştirmeyi hedefleyen  özgün proje ülkedeki kaotik koşullara kurban edilerek sonlandı.

            22 Eylül 2017 günü İstanbul’daki ilk   yemekte ve  WhatsApp grubunda yan yana gelen 1972 hazırlık grubu her gün sabah birbirlerine aynı kültürden gelmenin olgunluğu, özlemi  ve dayanışmasıyla “günaydın” la selamlıyorlar.  45 yıl sonraki bu buluşmada,   1972 hazırlık sınıfı  öğrencileri, yaşadığımız  süreci, doğduğumuz  köy ve kasabaları, öğretmen okullarını, yüksek öğretmene seçiliş öykülerimizi ve yüksek öğretmenli yıllarımızı anlatarak,  bu özgün deneyimi kitaplaştırarak, eğitim tarihine armağan etmek heyecanını üretti.  Bu beraberliği “Öğretmen Okulundan Yüksek Öğretmen Okulu Hazırlık Sınıfına”  adlı bir imece  kitapla taçlandırmak Cumhuriyet eğitimine ve ülkemize olan  bir görev olarak algıladı ve kolları sıvadı.

            1954 yılında Köy Enstitüleri, 1974 yılında öğretmen okulları ve yüksek öğretmen okulu hazırlık sınıfı, 2014 yılında da Anadolu öğretmen liseleri kapatılarak Cumhuriyetin çok önemli, özgün öğretmen yetiştirme modelleri geleceğe taşınamadı. Ama mutlaka bir gün geleceğin  nitelikli öğretmen yetiştirme arayışları  bu zengin bize özgü kazanımlar üzerinden gelişecektir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKULLAR AÇILIRKEN haberi

OKULLAR AÇILIRKEN

OKULLAR AÇILIRKEN
OKULLAR AÇILIRKEN
YÜKSEK ÖĞRETMEN OKULU HAZIRLIK SINIFI haberi

YÜKSEK ÖĞRETMEN OKULU HAZIRLIK SINIFI

YÜKSEK ÖĞRETMEN OKULU HAZIRLIK SINIFI
YÜKSEK ÖĞRETMEN OKULU HAZIRLIK SINIFI
BERGAMA'DA  KÖY ENSTİTÜLERİNİ VE HALK OYUNLARINI KONUŞMAK haberi

BERGAMA'DA KÖY ENSTİTÜLERİNİ VE HALK OYUNLARINI KONUŞMAK

BERGAMA'DA
BERGAMA'DA KÖY ENSTİTÜLERİNİ VE HALK OYUNLARINI KONUŞMAK
TEKİRDAĞ’DA KÖY ENSTİTÜLERİNİN 77. KURULUŞ YILDÖNÜMÜNDE  HASAN-ALİ YÜCEL’İ YENİDEN ANLAMAK haberi

TEKİRDAĞ’DA KÖY ENSTİTÜLERİNİN 77. KURULUŞ YILDÖNÜMÜNDE HASAN-ALİ YÜCEL’İ YENİDEN ANLAMAK

TEKİRDAĞ’DA KÖY ENSTİTÜLERİNİN 77. KURULUŞ YILDÖNÜMÜNDE
TEKİRDAĞ’DA KÖY ENSTİTÜLERİNİN 77. KURULUŞ YILDÖNÜMÜNDE HASAN-ALİ YÜCEL’İ YENİDEN ANLAMAK
TÜRKİYE’DE NELER OLUYOR! haberi

TÜRKİYE’DE NELER OLUYOR!

TÜRKİYE’DE NELER OLUYOR!
TÜRKİYE’DE NELER OLUYOR!
TONGUÇ’A  TAŞ TAŞIMAK… haberi

TONGUÇ’A TAŞ TAŞIMAK…

TONGUÇ’A
TONGUÇ’A TAŞ TAŞIMAK…
YENİ KUŞAK KÖY ENSTİTÜLÜLER  DERNEĞİ haberi

YENİ KUŞAK KÖY ENSTİTÜLÜLER DERNEĞİ

YENİ KUŞAK KÖY ENSTİTÜLÜLER
YENİ KUŞAK KÖY ENSTİTÜLÜLER DERNEĞİ
OKULLAR KAPANIRKEN TÜRKİYE VE EĞİTİM haberi

OKULLAR KAPANIRKEN TÜRKİYE VE EĞİTİM

OKULLAR KAPANIRKEN TÜRKİYE VE EĞİTİM 2016-2017 öğretim yılı, 9 Haziran 2017 günü okullarda karne dağıtımı ile sona erdi ve   yaklaşık 18 milyon öğrenci,  900 bin öğretmen yaz tatiline merhaba dediler. ...
OKULLAR KAPANIRKEN TÜRKİYE VE EĞİTİM
GÖNEN KÖY ENSTİTÜSÜ  VE SALİH URHAN haberi

GÖNEN KÖY ENSTİTÜSÜ VE SALİH URHAN

GÖNEN KÖY ENSTİTÜSÜ VE SALİH URHAN“…Çıktım da gurbet ele geri gelinmez/ Kimler öldü kimler kaldı bilinmez/ Ölsem buralarda gözüm yumulmaz/ Eğil dağlar eğil sılam göreyim/ Sılamda güller açmış nasıl durayım/ Dumanlı dağların başı baş değil/ Gülse ...
GÖNEN KÖY ENSTİTÜSÜ VE SALİH URHAN