Anadolu insanı yüz yıllardır uyutulmuş, cahil ve yoksul bırakılarak ezilmiş bir toplumdur. Bilinçli olarak cahil bırakılan bu toplum, padişahların keyfine kalmış, her on yılda veya daha az bir sürede keyfe keder soygun, başka toplulukları sömürmek, vurgun için cephelerde yok edilmiş bir toplumdur. Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte eğitim öğretim hızlandırılsa da, üzerinden bir kuşak bile geçmediğinden karşı devrim hareketinin de etkisiyle, tam olarak aydınlanamamış, yurttaş kimliği kazanamamış bir toplum özelliği taşımaktadır. Cumhuriyet her türlü olumsuzluğa rağmen topluma çok şeylerde katmıştır. Örnek olarak yoksul çocuklarının birçoğu okuyarak bürokraside önemli görevlerde bulunmuşlarıdır. Bunlardan biri de Millî Eğitim Bakanlığı Baş Müfettişlik görevi yapan Yâdiğar Sarı'dır. Sarı, nerden geldiğini unutmayan, "Ben bu milletin vergileriyle okudum. Şimdi bu millete borcumu ödemek zorundayım" diyerek hizmet eden, görevini yerine getirmeye çalışan bir insandı.
Yâdiğar Sarı'yı 11. 01.2019 yılında göbek fıtığı ameliyatından sonra kaptığı enfeksiyondan dolayı kaybettik. Üretken bir beyni erken yitirdik. Çünkü insan yaş aldıkça tecrübesi, deneyimleri sayesinde bilgi birikimi artarak devam eder, taaa ki akıl sağlığını yitirmesi, ya da bedenen yok olana kadar.
Yâdiğar Sarı'yı yakından tanımam benim için bir onurdur. Geç tanıyıp, erken kaybettik malesef. Şahsi olarak yaşadığım acıları anlatmak değil amacım, kimseyi de sıkmak niyetinde değilim. Bu konuda yazıp, anlatacaklarım bu gibi insanları (Yaiğar Sarı, Ünal Türkeş, Uğur Mumcu, Bahriye Üçok vs. vs.) sağ iken değer vermek, onların birikimlerinden yararlanarak toplumsal barışı, kalkınmayı, dostluğu, ahlakı, kardeşliği diri tutarak, duyarlılığı artırmaktır amacım.
Toplum olarak bu gibi insanlara değer veriyor muyuz? Bilgi birikimlerinden yararlanarak toplumla paylaşıyor muyuz? Her zorluğa rağmen bu insanların toplum yararına çalışmalarını örnek alıp çalışıyor muyuz? Bu soruları çoğaltabiliriz. Benim bu sorulara vereceğim yanıt "hayır" olacaktır. Peki bunun sorumlusu, ya da sorumluları kimdir? Herkes ilk etapta aileyi, anne-babayı suçlu göstereceklerdir. Bana göre hepimiz suçluyuz ama asıl suçlu toplumu yönlendirenler, devleti yönetenlerdir. Zaten toplumun okuma alışkanlığını kazanmasını önleyenlerde bu insanlardır. "Feraseti" (Feraset: anlayış, seziş, sezgi) cahillikte bulan Profesör, "okumuş oranı yükseldikçe oyumuz düşüyor" diyen bakan, siyasetçiler, bu toplumun kanser hücreleridir!
Söz eğitimden açılmışken sözü Yâdiğar Sarı'ya bırakalım.
"NASIL BİR EĞİTİM ANAYIŞI
Benim anladığım manada, eğitimin gerçek bir veri tabanı vardır. Bunun bilinir ve kıyaslanır olması şarttır. Gelecekle ilgili eğitim projeniz bu veri tabanına uygun değilse, başarı tespitiniz boşunadır. Eğitimin geleceğe yönelik programlamada, milletin refahını değil de günü kurtarmaya çalışırsanız o gün çabuk geçer. Bir zamanlar kalem tutan eller, artık silah tutmaya başlarsa burda katil sensin. Bilimsel çalışmaları savsaklar da hayali ve geçmişin masallarıyla avutmaya, ezbere, yiğitlik kavramlarına yönelik öğretiler yarınımızı bugünden çalmak demektir. Hırsızlık, sadece malınızın ya da paranızın çalınması değildir. Uygarlık yolundaki gelişmeye engel olmak en büyük hırsızlıktır. Bunu da seçmiş olduklarımızın yapıyor olmasına gelince, bizlerin bu hırsızlıktan payımıza düşenin ihanet olduğudur.
Günümüz insanı, hep çıkarları peşinde koşan ilkel beyinlere sahip kişilerdir. Bunlar için diğerleri sadece birer figür değerindedir. Sadece birkaç yılda bir verilen görevi yerine getiren, kendi eliyle, diliyle, beyniyle başına bela akan yaratık kitlesi. İlkel topluluklardan dirençli toplum haline gelişimiz çok uzun zaman almıştır. Bu zaman bir insanın ömrünün dışındadır. Bu kısa ömrün içinde neden adam gibi yaşama hakkımız olmasın!
Şunu unutmayalım; biz ölsek de cehlimiz ölmez (20.12.2017)"
Bireylerin medeniyet içindeki yerleri ancak toplum yararına çalışanlarına verdiği değerle ölçülür. Bizim ülkede ne yazık ki, toplumsal kalkınmayı, barışı, kardeşliği, özgürlüğü, doğayı korumak isteyenlerin yeri her zaman ya zindan ya zulüm, ya da ölüm olmuştur!
Saygılarımla.
Kemal Gürbüz
Şair, Yazar-Devlet Sanatçısı
16.01.2026
talan için savaşlarda kırdıılmış